Cuba

cubaDe republiek Cuba is een archipel aan de Golf van Mexico en bestaat uit het eiland Cuba, het eiland Youth en ongeveer 4.195 eilanden, eilandjes en zandbanken. Er leven ongeveer elf miljoen mensen. Cuba is politiek en administratief onderverdeeld in veertien provincies en het eiland Youth is een aparte gemeente.

Cuba is etnisch extreem divers. Dit is het resultaat van een historische en culturele vermenging van Afrikanen, Spanjaarden, Aziaten en andere volkeren. Van de oorspronkelijke inheemse bevolking is bijna geen sprake meer.

De belangrijkste sectoren van de economie zijn de suiker-, de tabaks-, de nikkelindustrie en het toerisme. Deze laatste zorgt voor meer inkomens dan het totaal van de andere industrieën.

Cuba heeft geen holebi-beweging. Hoewel holebi’s in verschillende delen van de wereld politiek georganiseerd zijn en dat de effecten van de Stonewall-rellen bijna overal te zien zijn, is de socio-politieke en culturele impact van deze ontwikkelingen bijna nihil in Cuba. Het activisme is niet ontwikkeld op dit eiland, toch zijn er enkele pogingen geweest om een gemeenschap te stichten.

Anders dan in andere Latijns-Amerikaanse landen, zoals in Argentinië, Brazilië en Mexico (die vele activistengroeperingen hebben), is het Cubaanse politieke activisme zich nog maar pas aan het ontwikkelen. Het gebrek aan een overtuigend, verenigd project en aan politiek leiderschap zijn één van de vele oorzaken waarom er nog geen sprake is van een holebi-beweging in Cuba.

De koloniale periode

De invloed van de Inquisitie was niet zo hard zoals in andere Amerikaanse gebieden, hoewel mensen ervan beschuldigd werden om sodomiet te zijn. In de zeventiende eeuw schreef de generale kapitein van het eiland naar de Spaanse koning dat hij twintig verwijfde mannen had veroordeeld tot de brandstapel en hij vroeg aan de majesteit om advies wat hij moest doen met dit soort personen. Volgens een geschiedkundige was dit de enige executie in zijn soort.

Historische bronnen vermelden dat het kleine eiland Cayo Cruz bekend stond als “Cayo Puto” (eilandje van de mietjes) of als Isla de las Mujeres (eiland van de vrouwen). Tijdens de kolonisatie werden prostituees en homo’s hierheen gestuurd. Het is mogelijk dat, nadat het bestuur een gevangenis en een gesticht had gebouwd, dit eilandje hiervoor niet meer gebruikt werd.

Op 10 april 1791 verscheen een artikel in de krant “Papel Periódico de La Havana” onder de titel “Een kritische brief over de man-vrouw”. Deze brief was één van de eerste documenten die de beginnende nationalistische gevoelens uitdrukte, met het verlangen om de sociale gewoonten en de seksualiteit in de Cubaanse gemeenschap te reguleren. De brief was mogelijk ook het eerste document waarin de verwijfde man gezien wordt als het tegenovergestelde van de mannelijke man, die werd verheven tot voorbeeld van de natie. De auteur beschreef Cuba binnen het netwerk van de Havana-elite, waarin vrouwen en homo’s geen plaats hadden.

Het negentiende eeuwse Cuba

Tijdens de negentiende eeuw werden homo’s meestal “sodomieten” en “pederasten” genoemd. Deze mensen hadden waarschijnlijk geen homo-identiteit en hadden waarschijnlijk niet enkel seks met mensen van hetzelfde geslacht. Rechtszaken hebben het over de straf voor mannen die zich bezighielden met “vleselijke tegennatuurlijke zaken”.

Het concept homoseksualiteit was een wetenschappelijke categorie die ontwikkeld werd met de classificatie van seksueel gedrag aan het einde van de negentiende eeuw. Echter, in Cuba werd sodomie niet gezien als een seksuele variant maar als een dubbelzinnige en vreemde mogelijkheid. De Cubanen gebruikten meestal geen beschrijvende categorieën zoals “homo” of “lesbienne”.

In de late negentiende eeuw, na de onafhankelijkheid van Spanje en na de oprichting van de republiek in de vroege twintigste eeuw, was er sprake van het begin van de ontwikkeling van een holebi-gemeenschap in Havana. Bronnen hebben het over sociale netwerken in de hoofdstad die gebaseerd waren op homo-erotische verlangens. Homoseksualiteit overlapte met prostitutie en het centrum van deze gemeenschap was te vinden in het gebied dat nu bekend is als het oude Havana.

Homoseksualiteit tijdens de Cubaanse Revolutie

Ché Guevara

Ché Guevara

Na de Cubaanse Revolutie in 1959 werd Ché Guevara naar voren geschoven als hét model van de Cubaanse man. Homo’s werden uitgesloten uit dit ideaalbeeld.

Naar het voorbeeld van Stalin, richtte de regering ook militaire eenheden op om de productie te helpen. Vele homo’s werden gedwongen om in deze eenheden te werken om hun “anti-sociaal” gedrag te “verbeteren”. Meer nog, in 1971 sloot de Verklaring van het Eerste Congres over Onderwijs en Cultuur alle homo’s uit van sociale en culturele activiteiten.

De regering creëerde een klimaat waarin een holebi-gemeenschap moeilijk was, maar ondanks het geweld tegen hen, vonden holebi’s manieren om elkaar te ontmoeten, bouwden ze informele sociale netwerken en toonden ze discreet hun geaardheid.

Hoewel in de jaren 1970 verwijzingen naar homoseksualiteit als een strafbaar feit uit het wetboek werden gehaald, was dit niet genoeg om voor respect en gelijkheid voor Cubaanse holebi’s te zorgen. Vele Cubaanse migranten waren holebi’s die geen sociale ruimte kregen in hun land. Andere migranten werden gelokt door de economische mogelijkheden in het buitenland.

Op vandaag, is de Organización Nacional de Entendidos (afgekorte ONE ; de nationale organisatie van holebi’s) de enige holebi-vereniging in Cuba. Deze werkte compleet ondergronds tussen 1996 en 2001 en werd dan opgeheven. ONE werd gesticht door Adolfo del Pino en voorzag in steun voor homo’s en schrijvers en zorgde voor een sociale plaats waar ze ideeën konden uitwisselen. De groep publiceerde “Hola Gente” (Hoi Mensen), een tijdschrift dat drie keer per jaar verscheen en waarvan één of twee exemplaren onder de lezers werd verdeeld.

Het huidige Cuba

In het huidige Cuba is geen sprake van een holebi-gemeenschap. Toch is er in Havana een homo-erotisch milieu waar holebi’s elkaar kunnen ontmoeten. Tijdens de jaren 1990 zorgen een meer liberale houding van de regering ervoor dat openlijke holebi-manifestaties werden getolereerd. Tijdens deze jaren konden holebi’s elkaar openlijk ontmoeten in bars en disco’s met dragqueenshows. Maar tegen het jaar 2000 sloot de regering deze plaatsen en moesten dragqueenshows weer ondergronds gebeuren.

In 2003 zorgde de Minister voor Huishoudelijke Handel ervoor dat de meest populaire disco’s van de stad werden veranderd in vegetarische restaurants. Onder de noemer van het controleren van druggebruik werden de meeste ontmoetingsplaatsen van homo’s tenietgedaan. In plaats daarvan komen homo’s, onder het oog van de politie, nu samen aan de Yara-bioscoop en is er sprake van semi-geheime fuiven in verafgelegen gebieden.

In de homo-erotische wereld, zijn de Cubaanse travestieten de grootste slachtoffers van de sociale discriminatie. Hoewel er geen wet is die travestie verbiedt, worden travestieten constant lastiggevallen door autoriteiten en mogen ze niet werken in ondernemingen van de staat.

De idealen van de Cubaanse Revolutie en de grondwet verbieden discriminatie op grond van ras, geslacht en leeftijd. Deze waarden zouden ook van toepassing moeten zijn voor holebi’s om ze te beschermen tegen discriminatie door openbare instellingen. Jammer genoeg is dit niet het geval.

Vertel anderen over dit artikel :
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Twitter
  • E-mail this story to a friend!
  • Netvibes
  • NuJIJ
  • Technorati
Geplaatst op 15 augustus 2009 - 0 reacties op dit artikel.

Tags : ,

Geef jouw mening

Invulvelden met een (*) zijn verplicht in te vullen.