Bulgarije

bulgarijeNet zoals zovele andere Europese Oostbloklanden is Bulgarije volop aan het evolueren van een Sovjetsatelliet naar een vooruitstrevende, vrije, commerciële staat. Met die evolutie zijn er ook nieuwe wetten gemoeid die holebi’s beschermen.

Sofia, de hoofdstad van Bulgarije, is een oude moderne stad met kasseistraten en alomtegenwoordige cafés die koffievariëteiten en pizza serveren, als ontbijt. Er zijn elektrische trams, knappe jongens, zigeunerbedelaars, orthodoxe kerkleiders, gsm-verslaafden en krantenkiosken met magazines vol bevallige jongedames – maar geen enkel homoblaadje. Het is een stad van oude statige architectuur en recente communistische gebouwen, stijlvolle boetieks en historische orthodoxe kerken.

Deze levendige hoofdstad is ook een Oosteuropese maalstroom van onderdrukte, failliete oude adel en energieke zakenlui die aansluiting zoeken bij de Europese Unie. Nieuwe rijken rijden er rond in sportieve jeeps, terwijl de meeste anderen te voet gaan of de tram nemen. Het is niet ongewoon om er nog een iemand te zien die rondrijdt met een kar met paard. Het is een stad van diepgewortelde vooroordelen over holebi’s en een levendige, rebelse en vooruitstrevende organisatie van activisten.

Holebi-realiteit in Sofia

Holebi’s in Sofia maken nog geen deel uit van de geaccepteerde sociale orde, toch zijn er ontelbaar veel van hen die deelnemen aan het alledaagse postcommunistische leven. Allemaal hebben ze een eigen verhaal waarin bepaalde elementen steeds terugkeren: uitsluiting, verwarring, vervreemding, discriminatie, verstoppen en angst.

Het is niet ongewoon dat holebi’s er lastig gevallen worden in holebi-bars. Ook de politie durft holebi’s het leven zuur maken. Andere holebi’s worden gedwongen om ontslag te nemen wanneer ze hun geaardheid bekend maken. Gelukkig kunnen ze steun vinden bij een holebi-vereniging.

Een homo wordt in Bulgarije beschouwd als een zwakkeling, als een ‘onvolledige’ man. Het is traditie in Bulgarije, net zoals in de rest van de wereld, om je mannelijkheid te bewijzen door te trouwen met een vrouw en kinderen te krijgen. De naïeve gedachte van de meeste Bulgaren is dat homo’s sociaal gebrekkige travestieten zijn. De Bulgaarse overheid weet nauwelijks wat seksuele geaardheid betekent. De enige reden waarom de wetten werden aangepast, was omwille van toetreding tot de EU. Bulgarije wil in Europa als een gelijke gezien worden. Enkel wetten veranderen zorgt er niet voor dat holebi’s zich veiliger voelen.

Sociale veranderingen

Er zijn twee veranderingen tegelijkertijd bezig in Bulgarije, net zoals in andere landen in het moderne Oost Europa:

Homofobie en angst voor de autoriteiten is er nog steeds aan de orde. Politieke en religieuze vervolging tijdens het grootste deel van de 20ste eeuw heeft emotionele culturele littekens nagelaten, in verschillende vormen, bij de meeste holebi’s. De meeste holebi’s zitten diep in de kast en voelen zich te bang om één van de tiental holebibars in Sofia te bezoeken. Holebi’s in Bulgarije zijn vooral verward. Ze zijn allen verzot op iemand met een mooi gezicht en lichaam, maar wanneer ze dan eindelijk zo iemand vinden, zijn ze er bang van. En wanneer die persoon dan uiteindelijk weggaat, voelen ze zich nog leger dan daarvoor. Eigenlijk zijn ze allen op zoek naar een partner die hen kan troosten en een vorm van stabiliteit kan bieden. Toch twijfelen ze altijd of ze de andere wel mogen vertrouwen. Daarbij komt nog dat de meeste homo’s hun eeuwige drang naar variatie niet uit de weg kunnen gaan en blijven uitkijken naar anderen. Natuurlijk zijn er altijd uitzonderingen en hebben sommige holebi’s stevige relaties. In Bulgarije zijn holebi’s bang van zichzelf en de maatschappij is bang van hen.

Toch zijn er enkele veranderingen merkbaar. Bulgarije heeft wellicht één van de meest westerse culturen in Oost-Europa en is zeker het meest westerse land in de Balkan. De vrouwen zijn er flink geëmancipeerd en hier en daar beginnen holebi’s uit de kast te komen.

Er zijn nog steeds problemen met de publieke opinie dat mannen moeten trouwen met een vrouw, maar het heterohuwelijk zit sowieso heden ten dage al zo erg in het slop dat er binnen een paar jaar sprake zal zijn van een nieuwe houding in Bulgarije. Bijvoorbeeld, als je nu één van de grootste homo-cruisingparken bezoekt in Sofia, dan zal je er heel wat jonge mannen zien die eigenlijk vriendinnetjes hebben.

De drang van Bulgaarse holebi’s om hun seksualiteit te beleven is ook te merken aan de toevloed van homoporno afkomstig uit Oost-Europa. Natuurlijk speelt geld een grote rol bij het strippen en optreden voor een camera. Men kan zich echter ook afvragen of bij Bulgaarse homo’s de neiging bestaat om “te pronken” na jaren van communistische onderdrukking van de communisten en het vooroordeel van deel uit te maken van een “achtergesteld” deel van Europa.

Holebi’s in Sofia

Sofia, de hoofdstad van Bulgarije, blijft holebi’s aantrekken. Niet alleen omdat het de grootste stad is, waardoor anonimiteit en afstand van familieleden mogelijk is, maar ook door de sterke commerciële holebi-wereld (bars, clubs, disco’s, cruisingplekken). Holebi’s zijn er meer uit de kast en het is er gemakkelijker om een partner te vinden.

Er zijn al pogingen ondernomen om het aantal holebi’s in Sofia te tellen, vooral dan homo’s, maar dit stuitte op heel wat problemen. Dit komt vooral door de verschillende categorieën waarmee de holebi’s zich vereenzelvigen: homo, biseksueel, mannen die vaak seks hebben met andere mannen, mannen die maar af en toe seks hebben met andere mannen en die zichzelf niet als homo beschouwen. Dit zorgde ervoor dat de resultaten die verkregen werden niet accuraat waren.

Ook kan men in Sofia gemakkelijker toegang vinden tot het internet. Vanuit de fluwelen salons van rijke hoogaanstaande families tot de meest arme werkloze migrantenfamilie: holebi’s kunnen partners vinden dankzij het gemak van internet.

De meest populaire homotrefpunt in Sofia is “Spartacus”, een enorme disco ‘onder’ de universiteit in het centrum van de stad, op een steenworp van het nationale parlement. Nog centraler zou onmogelijk zijn. Vele lokale homo’s komen hier samen in het weekend om te dansen en te drinken, om bij vrienden te zijn en om andere homo’s te ontmoeten.

Er zijn ook nog verschillende andere ontmoetingsplaatsen die homo of homovriendelijk zijn. (Tijdens de jongste jaren is het moeilijk geworden om “pure” homoplekken te vinden daar jongere hetero’s ook graag naar holebi-initiatieven komen voor de muziek en het decor. Voorbeelden hiervan zijn: “Luna Lounge”, “Kayo’s”, “George”, “Why Not?”, “Flamingo”, “Expose”, “Vital-LS” en “Club Amor”.

Op dit ogenblik zijn er ongeveer 10 homobars in Sofia, waaronder één bar met homoporno en darkrooms. Er bestaan ook plannen om een homosauna te openen. Het is echter moeilijk om met een commercieel holebi-initiatief te beginnen in Sofia omdat je dan te maken krijgt met mafia-structuren die controle uitoefenen op de meeste handelszaken in Bulgarije.

Holebi-organisatie Gemini in Bulgarije

Holebi-organisatie Gemini in Bulgarije

Gemini, dé holebi-organisatie van Bulgarije

De missie van Gemini bestaat erin een betere maatschappij voor holebi’s in Bulgarije te creëren, een maatschappij waarin diversiteit welkom is. De basis van Gemini bevindt zich in Sofia, maar er zijn ook regionale takken buiten Sofia opgericht omdat de sociale isolatie van holebi’s op het platteland groter is dan deze van holebi’s in de hoofdstad.

Op vandaag is er geen sterke politieke lobby in Bulgarije, waardoor er nog geen sprake is van de erkenning van partnerschappen voor mensen met hetzelfde geslacht.

Het leven in de rest van Bulgarije

Naar westerse standaarden is Bulgarije geen voortvarend land, maar het probeert lid te worden van de Europese Unie hoewel een goed maandsalaris er slechts 130 euro bedraagt. Hoe kunnen Bulgaren dan concurreren met andere Europeanen die wel tien keer zoveel verdienen?

De meeste Bulgaren zijn boeren. Op het platteland rijdt men rond met paard en kar, vruchten worden er nog met de hand geplukt en uit de grond gehaald en hooi wordt er met de zeis gemaaid. De dorpjes zijn er schilderachtig, maar tot op de draad versleten. Een andere vraag over de toekomst van Bulgarije zijn de lage arbeidskosten van deze inwoners en hoe deze kunnen gekoppeld worden aan de dure, hoogtechnologische landbouwkosten in het Westen.

Dichte wouden bedekken de centrale bergen in Bulgarije. Op die bergen heb je een geweldig zicht op wegen die leiden naar vruchtbare velden vol groenten en grassen. Op de top van de centrale Sredna Gora bergen vind je het enorme oorlogsmonument. Dit werd opgericht in de jaren 1890 ter nagedachtenis van een gevecht in de Russisch-Turkse oorlog van 1877 toen 6.000 Russische en Bulgaarse soldaten 27.000 Turkse strijders konden tegenhouden. Om dit monument te bezoeken moet je tenminste 500 treden beklimmen en waan je jezelf op een mythische Wagneriaanse plek met gebeeldhouwde soldaten en een grote granieten toren die bewaakt wordt door een enorme bronzen leeuw. Volgens de legende zou Alexander de Grote deze berg ook beklommen hebben in 335 v.C.

Andere aantrekkelijke steden zoals Veliko-Turnovo bevinden zich in de lagere heuvels met antieke houten huizen en internetcafés. De meeste gebruikers in deze cafés zijn jongemannen die roken en online gewelddadige spelletjes spelen. In Bulgarije vind je ook overal casino’s waar het populairste spel bingo is!

Veliko wordt overschaduwd door de ruïnes van een reusachtige middeleeuwse burcht (uit de 11de eeuw) die je herinnert aan de lange en chaotische geschiedenis van invasies tijdens de laatste drieduizend jaar. Het is een waar wonder dat Bulgarije een eigen identiteit kon aanhouden doorheen de talloze bezettingen van Grieken, Romeinen, Turken, Hongaren, Nazi’s en communisten.

In elke Bulgaarse stad vind je talloze anonieme lelijke communistische appartementsgebouwen waar vele mensen leven in twee-, drie-, of vierkamerappartementen. De appartementsgebouwen hebben soms wel twintig verdiepingen en het enige interessante wat er aan te zien is, is het wasgoed dat aan elk balkon hangt. Tijdens de communistische bezetting werden er duizenden mooie klassieke “westerse” gebouwen platgewalst om plaats te maken voor “arbeidersparadijzen” onder de vorm van deze appartementsgebouwen. Op vandaag kunnen ze niet meer worden afgebroken omdat er ondertussen zoveel mensen wonen die nergens elders naartoe kunnen.

Bulgarije heeft nog tal van andere aantrekkelijke steden zoals Varna en Nessibar aan de Zwarte Zee. Varna is een zeer mooie stad met grote lanen en vele cafés met terrasjes. De prachtige kathedraal op het centrale plein wordt omringd door vrouwen die er hun delicaat gehaakte tafellakens en truien verkopen. Eén van Bulgarijes mooiste archeologische museums bevindt zich in Varnia en je ziet er spullen die op z’n minst 6.000 jaar oud zijn. In 1972 ontdekte men in Varnia ook een kerkhof waarvan met beweert dat het het oudste van de wereld is.

McDonalds is ondertussen ook bekend in Bulgarije en je kunt ook overal een auto huren. In bijna elke stad vind je ook een designwinkel. Maar de populairste winkels zijn die waar men gsm’s verkoopt. De jongere generatie Bulgaren is er echt verslaafd aan.

In Plovdiv, de tweede grootste stad van Bulgarije (met één homobar: “Caligula”) kan je Fendi, Bulgari, Polo en Calvin Klein kopen terwijl je smult van het plaatselijke romige gebak of van een pizza. Deze charmante stad staat vol met oude Romeinse ruïnes. Een overweldigend antiek amfitheater wordt er nog steeds gebruikt voor concerten en toneelstukken. Hier is de jongere generatie verslaafd aan mooie kleren en juwelen. Vooral jongemannen houden van zware gouden en zilveren halskettingen. Daar het merendeel van de bevolking in Plovdiv geen auto heeft, hebben ze meer budget om te spenderen aan persoonlijke accessoires.

Het toeristenleven in Plovdiv is goedkoop. Je kunt er al in een viersterrenhotel logeren voor slechts 60 euro voor een dubbele kamer en een viergangenmenu voor twee personen kost ongeveer 12 euro. (Een aanrader voor bij het aperitief: gebakken pruimen in spek!).

In Plovdiv is het leven nonchalanter dan in Sofia, met heel veel voetgangersstraten, gerenoveerde oude Europese gebouwen, een schilderachtig centrum met cafés, fastfoodwinkels, ruïnes, trendy merkenshops en venters die allerlei toeristenkitsch, boeken, ijsjes en religieuze iconen verkopen. Tijdens de zomer zijn er nachtelijke openluchtconcerten, soms twee of drie tegelijkertijd. Het leven, of tenminste het nachtleven, is er vrolijk en gemakkelijk.

Terug in Sofia

Sofia is de belangrijkste stad van Bulgarije. Het centrum van de stad werd gelukkig gespaard van de bulldozers van de communisten. Daardoor is er nog altijd het voormalige koninklijk paleis, dat nu dienst doet als kantoorgebouw van de president. Er is een oude kerk uit de 15de eeuw die nu dienst doet als archeologisch museum, een immense universiteit, een fantastische kathedraal en daarnaast zijn er ook nog moderne stukken zoals het stijlvolle Sheraton Hotel en ontelbaar veel cafés.

Buiten het centrum van de stad is er het Nationaal Geschiedkundig Museum, gehuisvest in een enorm voormalig communistisch landhuis. Om de zoveel tijd bouwden de communisten ook iets moois en dit museum is een indrukwekkende mix van horizontale en verticale lijnen uit hout en cement. Je ziet hier spullen die soms dateren uit 7.000 v.C.

De toekomst van Bulgarije

Van buitenaf lijkt Bulgarije op een stil staatje dat naast West-Europa in het niets valt. Maar binnen dit ruraal maar zich ontwikkelend land staat een sterke generatie te trappelen om vooruit te komen. Natuurlijk is de moraal er nog steeds geladen met conservatieve, socialistische ideeën, die door de autoriteiten worden uitgebuit. Toch hebben dezelfde leiders ervoor gekozen om de grenzen van Bulgarije verder te openen om tot die progressieve sociale en economische politiek te komen die nodig is voor een lidmaatschap bij de Europese Unie.

Het zal niet gemakkelijk worden. De prijzen zullen er stijgen en jobs zullen verloren gaan. Nu al hebben internationale bedrijven hun oog laten vallen op Bulgarije; Renault heeft er het bezit van het zwakke Lada-autobedrijf overgenomen. Nieuwe wetten proberen om bij de bevolking hun conservatieve ideeën over holebiseksualiteit te veranderen. Op dit ogenblik is de holebi-beweging in Bulgarije een druppel op een hete plaat, maar die beweging heeft wel sterke activisten die maar al te graag op de barricades springen.

Vertel anderen over dit artikel :
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Twitter
  • E-mail this story to a friend!
  • Netvibes
  • NuJIJ
  • Technorati
Geplaatst op 14 augustus 2009 - 0 reacties op dit artikel.

Tags : ,

Geef jouw mening

Invulvelden met een (*) zijn verplicht in te vullen.