Brazilië

brazilieBrazilië is ‘s wereld vijfde grootste land, met de vijfde grootste bevolking (ongeveer 180 miljoen mensen), en de achtste grootste economie. Haar raciale diversiteit weerspiegelt de sporen van de eerste inboorlingen van het land, een grote Afro-Braziliaanse bevolking die afstamde van de geïmporteerde slaven, Portugese kolonisten (en later andere Europese immigranten), alsook Japanse gemeenschappen en gemeenschappen uit het Midden Oosten.

De natuurlijke rijkdommen van het land, die zich uitstrekken van het immense Amazonerivierbekken in het noorden tot de vlakke veegrazende landschappen in het zuiden, zorgen vooral voor de export van suiker, tabak, goud, diamanten, katoen, koffie, rubber. In de late twintigste eeuw ging het om sojabonen, sinaasappelen en andere landbouwproducten.

De afgelopen tien jaren is de Braziliaanse holebibeweging tot één van de meest dynamische ter wereld uitgegroeid. Activisten hebben in het hele land zo’n honderd politieke organisaties opgezet.

Gayprides worden nu gehouden in de hoofdsteden van de meeste staten. Sao Paulo verwacht meestal meer dan één miljoen mensen die deelnemen aan een enorme mars in juni doorheen de hoofdader van de stad.

In vele staten hebben lokale besturen een wet over partnerschap goedgekeurd, alsook een verbod op discriminatie gebaseerd op seksuele voorkeur. De beweging ijvert nu voor de nationale erkenning van homorelaties (parceria civil) en een aanpassing van de Grondwet die discriminatie verbiedt.

Koloniale heerschappij

Tijdens de Portugese koloniale heerschappij (van 1500 tot 1822), keurde de Kerk holebiseksualiteit af. De Inquisitie definieerde sodomie als de anale penetratie van een man of een vrouw. Als er twee mannen bij betrokken waren, beschouwde de “Dienst van de Heilige Inquisitie”, die in Portugal opgericht werd in 1553, alsook de Portugese wetteksten de penetrator en de ontvanger als sodomieters. Als men schuldig bevonden werd van dit delict, werd men verbrand op de brandstapel, en werd zijn of haar eigendom in beslag genomen.

Volgens Luiz R. B. Mott, de oudste Braziliaanse holebi-activist en professor in antropologie, registreerde de Portugese Inquisitie tussen 1587 en 1794 meer dan 4.000 beschuldigingen van sodomie. Deze omvatten zowel verdenkingen van sodomie als daadwerkelijke toegevingen van zij die de “afschuwelijke en perverse zonde” begaan zouden hebben.

Van het totale aantal stonden er 394 terecht. Dertig belandden uiteindelijk op de brandstapel, drie in de zestiende eeuw en zevenentwintig in de zeventiende eeuw. Zij die niet ter dood veroordeeld werden, konden veroordeeld worden tot dwangarbeid op de galeischepen van de koning of tot tijdelijke of eeuwige ballingschap in Afrika, India, of Brazilië.

Negentiende eeuw

In 1830, acht jaar na de onafhankelijkheid van Portugal, schreef de Braziliaanse Heerser Dom Pedro I het Imperiale Strafwetboek uit. Deze nieuwe wet voorzag onder andere in de schrapping van alle verwijzingen naar sodomie. Artikel 280 bestrafte echter alle openbare obscene daden met tien tot veertig dagen gevangenschap en een boete die overeenstemde met de helft van de gedane tijd. Deze bepaling gaf de politie de beslissingsvrijheid over wat al dan niet beschouwd kon worden als een openbare daad van obsceniteit. Het gaf hen ook de macht om willekeurig personen te arresteren of smeergeld aan te nemen van zij die met opsluiting bedreigd werden.

De Republikeinse regering keurde in 1890 een nieuwe strafwet goed die de decriminalisering van sodomie behield. Hoewel deze nieuwe wet niet expliciet zelfde-sekse erotische activiteiten bestrafte, was het toch een poging om zulk gedrag via onrechtstreekse middelen en beperkt homoseksueel gedrag te controleren. Wetten tegen obsceniteit, transvestie, afdwaling en losbandig gedrag verschaften de politie en de rechtbanken voldoende wettelijke instrumenten om publieke manifestaties van homoseksualiteit aan banden te leggen of te onderdrukken.

In de Braziliaanse maatschappij en cultuur kregen vrouwen tot de twintigste eeuw veel minder gemakkelijk toegang tot openbare plaatsen. Vrouwen die betrokken waren in seksuele en romantische relaties met andere vrouwen moesten discreet blijven om sociale verbanning door familie en maatschappij te vermijden.

Vroege twintigste eeuw

In de late negentiende en vroege twintigste eeuw kwamen mannen die in homoseksuele relaties betrokken waren bijeen in bepaalde delen van Brazilië’s grootste steden. Parken, treinstations, openbare toiletten, en specifieke straten werden plaatsen waar homoseksuele mannen zich konden identificeren met seksuele partners, vrienden konden ontmoeten, en nieuwkomers konden integreren in sociale netwerken.

Er werd getracht om de verschillende homoseksuele identiteiten vorm te geven. Vele vervrouwelijkte mannen zochten “echte” mannen als hun seksuele partner. Zo kozen ook mannelijke vrouwen traditioneel vrouwelijke metgezellen, die soms schijnbaar als heteroseksuele koppels leefden.

De traditie van transvestie tijdens carnavalvieringen betekende een uniek moment in het jaar waarop mannen en vrouwen vrij kleding van het andere geslacht konden aantrekken en in de straten konden paraderen of deelnemen aan gemaskerde carnavalbals.

Midden van de twintigste eeuw

In de jaren 1950 en 1960 verloren deze starre geslachtsrollen aan kracht, naarmate mannen en vrouwen seksuele identiteiten aannamen die minder gebaseerd waren op het imiteren van het algemene beeld van het ‘mannelijke’ en het ‘vrouwelijke’. Tegelijkertijd ontwikkelde zich een rijke en complexe gedeeltelijk zichtbare wereld van homoseksuele mannen en lesbische vrouwen in Brazilië’s grootste steden, wat heel wat sociale en seksuele mogelijkheden bood.

In 1964 voerde het Braziliaanse leger een staatsgreep uit en bleef 21 jaar aan de macht. Harde onderdrukkingsmaatregelen, inclusief censuur en controle in de straten, werden getroffen tussen 1969 en 1973, precies toen de internationale holebi-beweging haar weg vond naar de politieke wereld in de Verenigde Staten en Europa. Het politieke klimaat in Brazilië van dat moment ontmoedigde de organisatie van holebigroepen.

Liberalisering en de strijd tegen aids

Op het einde van de jaren 1970, tijdens een slow-motion liberalisering en een terugkeer naar een democratische heerschappij, ontstonden er holebi-organisaties, en publiceerde een groep intellectuelen “Lampião da Esquina”, het eerste nationale maandblad dat een holebipubliek beoogde.

Activisten van enkele Braziliaanse groepen speelden een cruciale rol in het beantwoorden van de AIDS-epidemie. De activisten, die er alles voor deden om homofobische reacties in de strijd tegen AIDS te vermijden, ontwikkelden vernieuwende ‘veilige-seks’ campagnes en overtuigden het Ministerie van Gezondheid om agressieve opvoedende campagnes over het gebruik van condooms te aanvaarden. Brazilië heeft het hef van de internationale beweging in handen genomen, om te garanderen dat de arme en industrializerende landen toegang zouden krijgen tot goedkope generische medicijnen om de ziekte te bestrijden.

Gaypride in Brazilië

Gaypride in Brazilië

Heropleving van de holebi-beweging

In 1995 organiseerden de Braziliaanse activisten de Zeventiende Internationale Conferentie van de Internationale Holebi-associatie in Rio de Janeiro. Dit betekende een heropleving in de holebi-beweging doorheen het hele land.

Stereotype beelden van Brazilië als het land van de tropische lusten verduisteren het feit dat het land één van de hoogste moordgevallen kent van homo’s, travestieten, lesbiennes en sekswerkers in de hele wereld, waarbij in de late jaren 1990 elke drie dagen één dode geteld werd. Eén van de eerste nationale campagnes van de beweging was het documenteren en hekelen van dergelijke misdaden van geweld en haat.

Travestieten en transseksuelen, twee belangrijke groepen binnen de holebi-beweging, uitten vanaf dan een betekenisvolle politieke rol in deze heropleving van het activisme.

Behalve de gayprides in de grootste steden van het land, was er ook een explosie waar te nemen in de holebi-cultuur en de zichtbaarheid ervan, van filmfestivals tot thesissen over holebi-onderwerpen aan universiteiten doorheen het hele land. De media spreken nu ook vaak en positief over holebi-onderwerpen.

Terwijl Brazilianen uit de vorige eeuw hun seksuele en gelachtsvoorkeuren openlijk bekend konden maken tijdens de vier dagen van het Carnaval, kunnen ze de dag van vandaag het hele jaar door van die vrijheid genieten.

Ondanks voortdurende problemen van geweld en haatmisdaden, is het Brazilië van deze eeuw een veel homovriendelijkere plaats geworden dan voordien. De recente politieke successen van de Braziliaanse holebi-beweging en de toegenomen zichtbaarheid van de holebi’s in alle aspecten van het leven hebben bijgedragen tot een nieuwe dynamiek en openheid in Brazilië.

Vertel anderen over dit artikel :
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Twitter
  • E-mail this story to a friend!
  • Netvibes
  • NuJIJ
  • Technorati
Geplaatst op 15 augustus 2009 - 0 reacties op dit artikel.

Tags : ,

Geef jouw mening

Invulvelden met een (*) zijn verplicht in te vullen.