Australië

australieHoewel Australië een menselijke geschiedenis van ongeveer 60.000 jaren heeft, vanaf de komst van de inheemse mensen, begint de geschreven geschiedenis pas met de komst van de Britse kolonisten in 1788 in een plek die nu Sydney heet. In de volgende 200 jaren hebben Australiërs een continent bezet en verenigd dat zo groot is als Europa en en creëerden ze de elfde grootste economie van de wereld (met ongeveer 20 miljoen inwoners) en maakten ze een levendige, cosmopolitische en holebi-vriendelijke maatschappij.

Ondanks het imago van het land van stranden, woestijnen en ver wonende Crocodile Dundees is Australië in hoge mate verstedelijkt en leven de meeste inwoners in één van de zes grote steden.

De holebi-geschiedenis van Australië

De geschiedenis van Australië is zeer holebiseksueel. Driekwart van diegenen die op de “First Fleet” voeren, die aankwam in januari 1788, waren gevangenen, veroordeeld voor diverse overtredingen tot en gedoemd tot een transport naar de andere kant van de wereld om er te leven in een strafkolonie. Tot het einde van dit systeem van transport van veroordeelden in 1840, kwam ongeveer de helft van de nieuwe inwoners van Australië geboeid aan.

De kolonisten (tegen het midden van de negentiende eeuw was het continent verdeeld in zes zelfbesturende kolonies) brachten de Britse wet en de Britse tradities mee en tot de jaren 1860 kon homoseksualiteit bestraft worden met de dood. In New South Wales waren er slechts vier executies, allen in de tien jaar na 1828, waarna men de straf niet meer uitvoerde. In Tasmanië echter werd een dozijn mannen geëxecuteerd, waarvan de laatste in 1860 plaatsvond.

De horreur van sodomie en “onnatuurlijke verbinding” in het algemeen – tussen mannen en tussen vrouwen – heerste enorm tijdens het tijdperk van de strafkolonies en één van de sterkste argumenten tegen het transport van veroordeelden (waarvan de meesten mannen waren) was dat het homoseksualiteit in de hand werkte.

In de loop van de negentiende eeuw, toen het Britse parlement zijn wetten aanpaste, volgde de legislatuur van de kolonialen dit spoor en veranderden ze de straffen voor homoseksuele daden van de dood naar relatief korte gevangenisstraffen, maar het aantal veroordelingen voor sodomie nam toe tot elke vorm van seksueel contact, zelfs het proberen ervan, onder mannen. (Zoals gewoonlijk in de Britse wereld waren er geen veroordelingen voor seksueel contact onder vrouwen).

Aussiebum, het bekende Australische merk van badmode en underwear

Aussiebum, het bekende Australische merk van badmode en underwear

Australië op vandaag

Gezien de geschiedenis is het misschien verrassend dat Australië nu zeer holebi-vriendelijke wetten en houdingen heeft. Alle zes staten en beide gebieden hebben homoseksualiteit uit de strafwet gehaald, een proces dat vijfentwintig jaar duurde, van de Zuid-Australische hervormingen van 1972 en 1975 tot die van Tasmanië in 1997.

Alle rechtsbevoegdheden hebben nu discriminatie op grond van geaardheid verboden en alle speciale rechten die normaal gesproken enkel weggelegd zijn voor heteroseksuele koppels zijn nu in zekere mate ook van toepassing voor homoseksuele of lesbische koppels. Dit was vooral mogelijk dankzij de wetten op gelijke rechten en plichten in plaats van door het homohuwelijk (een thema dat trouwens weinig bijval kent bij de Australiërs).

Homo’s en lesbiennes kunnen in het leger treden en de partners van homo’s en lesbiennes hebben het recht om te immigreren. Kort sinds de oprichting in 1976 heeft het “Family Court” (dat omgaat met scheidingen en de discussies die daaraan verbonden zijn) de neiging om geaardheid te negeren als een kwestie in voogdijschappen van kinderen. Echte wettelijke gelijkheid is er bijna in Australië, enkel de conservatieve federale regering houdt dit op enkele vlakken tegen, zoals bij pensioenfondsen. Algemeen wordt aangenomen dat de resterende discriminatiegebieden zullen aangepakt worden na het ontslag van de huidige Eerste Minister of bij de verkiezing van een nieuwe “Labor”-regering.

Wat betreft het openbaar beleid strijden staatsbureaus actief tegen de overblijfselen van hun homofobische verleden. De “Human Rights and Equal Opportunity Commission” heeft speciale hulpprogramma’s voor jonge holebi’s in het platteland van Australië (dat de neiging heeft om meer conservatief te zijn wat betreft morele kwesties). Vakbonden en beroepsorganisaties hebben al lang hun verantwoordelijkheid tegenover hun homoseksuele en lesbische (en recent ook hun biseksuele, transgender en interseksuele) leden en kiesdistricten erkend.

Er is een wijdverspreide openbare tolerantie, en zelfs aanvaarding, van holebi’s en de holebigemeenschap in Australië. De “Mardi Gras” van Sydney is al lang één van de grootste evenementen op de jaarlijkse kalender van die stad waarbij duizenden mensen, waarvan er velen uit familiegroepen afkomst zijn, samenkomen op de straten om die gaypride te bekijken. Bijna alle steden hebben nu jaarlijkse holebifestivals en -marsen. De aanvaarding van de holebi-gemeenschap heeft veel te maken met het gevoel van Australië zelf als moderne, multiculturele natie, een natie van gemeenschappen, waarvan één de holebi-gemeenschap is.

Hoe en waarom het veranderde voor holebi’s in Australië

In de voorbije veertig jaar is er een verandering opgetreden waarbij holebi’s eerst gemarginaliseerd en belasterd werden totdat ze leden werden van een moderne en open maatschappij. Australische holebi’s zijn nu een markt die geëxploiteerd moet worden, waar kiezers moeten overtuigd worden en een gemeenschap die gevoed moet worden.

Er zijn enkele factoren die deze ontwikkelingen helpen begrijpen. In de eerste plaats is de “Christian Right” er nooit in geslaagd om een belangrijke politieke macht te krijgen in Australië. Australië heeft een opmerkelijk seculair openbaar leven. Hoewel ongeveer 70% van de Australiërs beweren in God te geloven, zijn er weinigen die de gedachte steunen dat religie openbare acties mogen beïnvloeden. Australische politici smeken de steun van God niet af en Australische beroemdheden houden hun religies voor zichzelf. Pogingen om, net zoals in Amerika, politiek te maken op basis van het geloof in God, waren nooit succesvol en alle recente pogingen om God’s afkeur aan te tonen voor holebiseksualiteit als basis voor wetten, zijn mislukt.

Ten tweede: hoewel Australië in zekere mate deelnam aan de Koude Oorlog-paniek rond holebi’s en bedreiging van de veiligheid, was deze paniek in grote mate beperkt tot politieke cirkels. Holebi’s waren beperkt in hun carrièrekeuzes, werden in grote getale gearresteerd, werden in deze periode door hun werkgevers, families en vrienden aan de kant geschoven, maar er was niets dat leek op de heksenjacht van McCarty in de vroege jaren 1950 in de Verenigde Staten.

Het is aanneembaar dat, voor de opkomst van de holebi-rechtenbeweging in de jaren 1970, de meeste Australiërs niet stilstonden bij holebiseksualteit, tenzij ze een holebi kenden. Was dat wel het geval, dat deed er zich een opmerkelijk proces voor: Australiërs hebben een opmerkelijke capaciteit om niet te houden van mensengroepen, tenzij er één van die mensen bij is die zij kennen. Bijvoorbeeld: ze moeten niets hebben van homo’s, maar als oom Jack toevallig “ook zo is”, dan is dat goed zolang hij dat voor zichzelf houdt.

Garry Wotherspoon vond de oorsprong van de Australische holebi-cultuur in de jaren 1920, net zoals dat in die tijd ook in andere steden begon. Georganiseerd rond discrete bijeenkomsten in cafés, in vriendschappelijke middens en privé-feestjes en in de bohémienwereld van het theater, was de holebi-subcultuur er één waarin vrouwen en mannen in zekere mate een gelukkig, maar voorzichtig leven konden leiden.

Dit begon te veranderen toen steeds meer liberale politici ijverden voor legalisatie en een grotere openbare tolerantie. Deze ideeën werden aanvaard in Australië. De politici zagen hun voorbeeld in Britse precedenten (vooral de wethervormingsideeën naar aanleiding van het Britse Wolfendenrapport van 1957) en sprongen op de kar van de gedachte dat Australië zichzelf moest hervormen en moderniseren.

Deze liberaliseringtrend werd versneld dankzij de oprichting van de eerste Australische nationale homorechtenbeweging, opgericht in Sydney in 1970, de “Campaign Against Moral Persecution” (CAMP). Bedoeld als een kleine groep om de media in de gaten te houden en om misinformatie te verbeteren, werd CAMP overspoeld door homo’s die het publieke podium wilden bestijgen. Binnen een jaar had deze organisatie takken in alle grote Australische steden en op vele universiteiten.

Tegen 1972 was de import van gedachten rond holebi-rechten en bevrijding groter dan de bestaande homoseksuele politiek van de beweging. Er werd gestreefd naar een radicale sociale verandering en deze verandering werd vergemakkelijkt dankzij de terugkeer naar Australië van Dennis Altman, wiens “Homosexual: Oppression and Liberation” in zijn puurste vorm de ideeën van holebi-bevrijding uitdrukte. Van toen af aan volgde de Australische holebi-politiek het model van deze in de Verenigde Staten, maar toch waren er enkele belangrijke verschillen.

Aids in Australië

Het meest belangrijke verschil is ongetwijfeld de manier waarop werd omgegaan met Aids in Australië. De eerste bekende Aids-zaken in Australië dateren van 1981. Drie jaar later waren er 2.500 nieuwe infecties. Maar toen gebeurde er iets verrassend. Het aantal infecties verminderde. In 1988 waren er 750 infecties, in 1992 500 en sindsdien daalt dit cijfer jaarlijks. Het resultaat is dat er nu ongeveer 14 op 100.000 mensen in Australië besmet zijn met Aids (in de Verenigde Staten zijn dit er 167).

Het uitzonderlijke succes van Australië om de verspreiding van Aids in te dijken, heeft te maken met de politieke cultuur van Australië. Een nieuw verkozen “Labor Party” overheid en een nieuw leiderschap van de holebi-gemeenschap die wisten wat er aankwam (nadat ze getuige waren van de eerste twee jaren van de Aids-epidemie in de Verenigde Staten) en de bereidwilligheid om samen te werken, en het bestaan van een nationaal gezondheidssysteem; al deze factoren werden gebundeld voor een uitdagend experiment.

Seksueel expliciete informatie, gebracht in de taal van de echte wereld, uitgesproken door mensen die in de holebi-gemeenschap stonden, was het sleutelelement in de boodschap die opriep tot veilige seks. Toen homo’s tegen homo’s vertelden wat er moest gebeuren om hun leven te redden, werkte dit. Ze deden dit dankzij de geldelijke steun van de overheid en het werkte. En dankzij de steun van de overheid kon dit gedaan worden op een seksueel expliciete manier.

Tegen het einde van de crisisfase van Aids had de holebi-gemeenschap een sterke positie tegenover de overheid en sindsdien is dit zo gebleven. Die holebi-gemeenschap is nu een goed georganiseerd deel van de Australische overheid en sindsdien genieten ze van de voordelen hiervan.

Vertel anderen over dit artikel :
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Twitter
  • E-mail this story to a friend!
  • Netvibes
  • NuJIJ
  • Technorati
Geplaatst op 14 augustus 2009 - 0 reacties op dit artikel.

Tags :

Geef jouw mening

Invulvelden met een (*) zijn verplicht in te vullen.