Ulrichs, Karl Heinrich (1825-1895)

karl-ulrichsDe negentiende-eeuwse Duitse activist Karl Heinrich Ulrichs was de eerste moderne theoreticus over homoseksualiteit. Als onvermoeibare campagnevoerder tegen onrecht, was hij de voorloper van de eerste seksuologen over het thema holebiseksualiteit.

Karl Heinrich Ulrichs werd geboren op 28 augustus 1825 in Aurich, Duitsland. Zijn vader, een architect, stierf toen Karl tien jaar oud was. Karl en zijn moeder gingen dan bij zijn opa wonen, een Lutherse schooldirecteur.

Nadat hij rechten had gestudeerd in Göttingen en in Berlijn, ging Karl voor de stad Hannover werken in 1848. Echter in 1854 kwam zijn homoseksualiteit onder de aandacht van zijn oversten. Hij nam ontslag om een berisping te vermijden, hoewel homoseksualiteit toen niet illegaal was in Hannover.

Karl ging toen werken als reporter voor de belangrijke “Allgemeine Zeitung” en als secretaris voor één van de vertegenwoordigers van de Duitse Confederatie in Frankfurt am Main. Hij kreeg ook een kleine erfenis na de dood van zijn moeder in 1856.

Onder het pseudoniem Numa Numantius publiceerde hij in 1864-1865 vijf boekjes onder de verzamelnaam “Forschungen über das Rathsel der mannmännlichen Liebe” (Onderzoeken over het raadsel van de herenliefde). Hierin werd een biologische theorie voor homoseksualiteit geopperd, de zogenaamde theorie van het derde geslacht, die hij vatte in de Latijnse zinsnede “anima muliebris virili corpore inclusa” (een vrouwelijke psyche gevangen in een mannenlichaam).

Karl bedacht de term “Urning” voor de mannelijke variant van het derde geslacht, de vrouwelijke variant noemde hij achtereenvolgens “Urningin”, “Uranierin”, “Urnin” en “Urnigin”. (De term “homoseksueel” werd voor het eerst gebruikt door Karl Maria Kertbeny in 1869).

In zijn volgende boekje gebruikt Karl zijn echte naam en beschreef hij zijn optreden in het Congres van Duitse Juristen in Munchen, waar hij op 29 augustus 1867 opperde om de anti-homoseksuele wetten te herroepen. Men overschreeuwde hem en hij kreeg de kans niet om uit te spreken, maar dit was de eerste keer dat een Urning/homo in het openbaar opkwam voor zijn homoseksualiteit. Daardoor was Karl Heinrich Ulrichs niet alleen de eerste theoreticus over holebiseksualiteit maar ook de eerste homo die in het openbaar zijn coming-out deed.

Karls serie van twaalf boekjes bleven verschijnen tot 1879. Het was zijn doel om mensen zoals hijzelf te bevrijden van de wettelijke, religieuze en sociale veroordeling van holebiseksualiteit als onnatuurlijk. Daarom vond hij een nieuwe terminologie uit die refereerde naar het karakter van het individu en niet naar de daden dat deze deed.

Karls impact op de seksuologie was belangrijk voor het leiden van de aandacht van medische onderzoekers naar het thema holebiseksualiteit. Bijvoorbeeld, Richard von Krafft-Ebing, wiens boek “Psychopathia sexualis” (uit 1886) de basis was van de medische kijk op holebiseksualiteit, kreeg interesse in het onderwerp nadat hij de werken van Karl Ulrich had gelezen.

Karl werd tweemaal gevangen gezet omdat hij in het openbaar protesteerde tegen de invasie en aanhechting van Hannover bij Pruisen in 1866. Hij vocht zo niet alleen voor gelijke rechten voor holebi’s, maar ook voor de rechten van etnische en religieuze minderheden, en voor de rechten van vrouwen, waaronder ook ongetrouwde moeders en hun kinderen.

Maar zijn éénmanscampagne tegen de legale verdrukking van holebi’s kende geen succes. De strenge Pruisische anti-holebiwet werd uitgebreid met die van het verenigde Duitsland in 1872.

Karl verliet Duitsland in 1880 als vrijwillige banneling naar Italië, waar hij toegewijd de laatste jaren van zijn leven doorbracht met het promoten van Latijn als een internationale taal. Hij publiceerde er een klein Latijns tijdschrift (“Alaudae”) dat hij volledig zelf schreef. Hij stierf op 14 juli 1895 in Aquila, Italië.

Karls oorspronkelijke biologische theorie voor holebiseksualiteit is ondertussen verouderd, maar meer dan een eeuw lang werd het gebruikt in zowel gewone als wetenschappelijke middens, door zowel voorstanders van holebi’s als hun vijanden.

Karl Heinrich Ulrichs zal het best herinnerd worden om zijn moedige inzet voor gelijke rechten voor iedereen en als, zoals Magnus Hischfeld schreef, “één van de eerste en meest nobele personen die met moed en kracht in dit veld hebben gestreefd naar rechtvaardigheid”.

Vertel anderen over dit artikel :
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Twitter
  • E-mail this story to a friend!
  • Netvibes
  • NuJIJ
  • Technorati
Geplaatst op 05 augustus 2009 - 0 reacties op dit artikel.

Tags :

Geef jouw mening

Invulvelden met een (*) zijn verplicht in te vullen.