Gayworld.be

Thomas Cruise Mapother IV (geboren op 3 juli 1962), beter gekend bij zijn naam van het grote scherm Tom Cruise, is een Amerikaanse acteur en filmproducent. Het tijdschrift Forbes rangschikte hem in 2006 als werelds machtigste bekendheid. Hij werd genomineerd voor drie Academy Awards en won drie Golden Globe Awards. Zijn eerste grote rol was in de film “Risky Business” in 1983, die beschreven werd als een “klassieker van de Generatie-X, en een lancering van zijn acteercarrière”. Nadat hij de rol vertolkte van een heldhaftige scheepspiloot in de bekende en financieel succesvolle film “Top Gun” uit 1986, ging Cruise verder in deze stijl, namelijk in de rol van een geheim agent in een reeks “Mission: Impossible” films in de jaren 1990 en 2000. Behalve deze heldhaftige rollen, vertolkte hij ook andere rollen, zoals de vrouwenhatende mannelijke goeroe in “Magnolia” (1999) en een hippe en berekende psychopathische huurmoordenaar in de misdaadthriller “Collateral” (2004) van Michael Mann.

In 2005 stelde de economist Edward Jay Epstein dat Cruise één van de weinige regisseurs was (de anderen waren dan George Lucas, Steven Spielberg en Jerry Bruckheimer) die in staat was het succes te garanderen van een filmconcessie ter waarde van een miljard dollar. Sinds 2005 zijn Cruise en Paula Wagner verantwoordelijk voor de filmstudio United Artists, met Cruise als regisseur en acteur, en Wagner als hoofddirecteur. Cruise is ook gekend om zijn steun aan en aanhang bij de Church of Scientology.

Familie en vroegere leven
Cruise werd geboren in Syracuse, New York, als de zoon van Mary Lee (née Pfeiffer), een lerares in het bijzonder onderwijs, en Thomas Cruise Mapother III, een elektrotechnisch ingenieur. Cruise heeft Duitse en Engelse wortels van zijn overgrootouders aan vaderszijde, William Reibert en Charlotte Louise Voelker; alsook Ierse wortels van zijn over-overgrootvader aan vaderszijde Thomas O’Mara. Het was O’Mara’s zoon Thomas die de naam Mapother, de bijnaam van zijn oudere halfbroers, aannam en Thomas Cruise Mapother I heette. Tom Cruises oudste zus, Lee Anne, werd geboren in Louisville. Zijn oudere zus Marian werd geboren in Syracuse, net als Tom en zijn jongere zus Cass.

Cruise ging naar de gemeenschapsschool Robert Hopkins Public School voor het volgen van de derde, vierde en vijfde klas. De Mapother familie verhuisde dan naar de buitenwijken van Beacon Hill, in Gloucester, Ontario, zodat Cruises vader een post kon aannemen als defensie-expert bij de Canadian Armed Forces (Canadese strijdkrachten). Daar maakte Cruise het zesde jaar af in de middenschool Henry Munro Middle School, deel van het Carleton Board of Education (Educatief Bestuur), waar hij actief was in atletiek en bijna elke avond vloerhockey speelde, waarbij hij zichzelf toonde als een meedogenloze speler, wat hem uiteindelijk zijn voorste tand kostte. In het spel British Bull Dog, verloor hij dan zijn nieuwe tandkroon en blesseerde hij zijn knie. Het was ook in Henry Munro dat Cruise voor het eerst in contact kwam met toneel, onder begeleiding van George Steinburg. Het eerste stuk waarin hij deelnam heette IT, en Cruise deelde er de hoofdrol met Michael de Waal, waarbij de een “het Kwaad” speelde en de andere “het Goede” (Evil – Good). Het stuk werd goed onthaald, en beide hoofdrolspelers toerden rond met vijf andere klasgenoten naar verscheidene scholen in de streek rond Ottawa, en werd er zelfs gefilmd door het lokale televisiekanaal van Ottawa. Beiden werden ook uitgekozen voor een uitvoering van Jesus Christ Superstar, alsook voor een Marcel Marceau-achtig optreden. Het was op dit moment dat Mary Lee Mapother de acteerambities van haar zoon begon aan te moedigen: toen de religieuze ondertoon van de leerling als zorgwekkend gezien werden door het schoolhoofd Jim Brown, overtuigde Cruises moeder hem dat het stuk uitgevoerd moest worden, en ze richtte de Gloucester Players op, een theatergroep waarin Cruise en sommige andere jongens in Steinburgs klas acteerden.

Toen Cruise twaalf jaar oud was, verliet zijn moeder zijn vader, en nam ze Cruise en zijn zus Lee Anne met zich mee. Na een lange periode van quasi armoede, waarin de verdiensten van Toms krantenverdeling meehielpen om eten te kopen, trouwde zijn moeder met een vertegenwoordiger in het domein van plastic, genaamd Jack South.

Behalve Ottawa leefde Cruise ook in andere steden waaronder Louisville, Kentucky; Winnetka, Illinois; en Wayne, New Jersey. In totaal liep Cruise school in acht basisscholen en drie middelbare scholen. Hij liep ook kort school in een Franciscaans seminarie in Cincinnati (dankzij een kerkbeurs) en droomde ervan katholiek priester te worden. In zijn laatste jaar speelde hij Amerikaans voetbal in het studententeam waar hij lijnverdediger was, maar hij werd uit het team gezet toen hij betrapt werd op bier drinken voor een wedstrijd. Cruise studeerde af op de Glen Ridge High School (middelbare school) in New Jersey in 1980.

Cruise zou als kind mishandeld geworden zijn. Dit was deels te wijten aan zijn dyslexie. Hij zei dat wanneer er iets mis ging, zijn vader hem hardhandig aanpakte. Hij vertelde het tijdschrift Parade dat zijn vader een “pestkop” was en “chaos” creëerde. Cruise zei dat hij al vroeg begrepen had dat zijn vader – en, als men de lijn doortrekt, sommige mensen – niet te vertrouwen waren: “Ik wist door in de buurt van mijn vader te zijn dat niet iedereen het goed met me voorhad”. Cruise, die vijftien scholen doorlopen had in twaalf jaar tijd, en zijn vaders naam op twaalfjarige leeftijd liet schrappen, was ook slachtoffer van pesterijen op school.

Cruise begon met acteren nadat hij als worstelaar door zijn team uit de middelbare school van het veld gestuurd werd wegens een knieblessure. Terwijl hij geblesseerd was, nam hij met succes deel aan de auditie voor een hoofdrol in de uitvoering van “Guys and Dolls” van zijn middelbare school, en besloot acteur te worden na zijn succes in de rol. Zijn neef William Mapother is ook acteur een wellicht het bekendst voor zijn rol als Ethan Rom in “Lost”.

Hollywood
Cruises eerste filmrol kwam er in 1981 toen hij een kleine rol kreeg in “Endless Love”, een drama/romantische film met Brooke Shields. Later in datzelfde jaar kreeg hij een iets belangrijkere rol in de film “Taps”, waarin hij optrad aan de zijde van George C. Scott, Timothy Hutton en Sean Penn. De film over militaire cadetten was relatief succesvol. In 1983 was hij één van de vele tienersterren die verschenen in “The Outsiders” van Francis Ford Coppola. De set voor deze film bestond uit Rob Lowe, Matt Dillon, Patrick Swayze, en Ralph Macchio, waarvan er twee deel uitmaakten van de Brat Pack. Datzelfde jaar verscheen Cruise in de tienerkomedie “Losin’ It”. Cruises doorbraak kwam er na de release van “Risky Business”, die voor Cruise de weg opende naar de grote roem. Een bepaalde scène in de film – waarin Cruise Old Time Rock and Roll van Bob Segers in zijn ondergoed playbackt – is een iconisch moment geworden in de filmgeschiedenis van de jaren 80. De film werd beschreven als een “Generation-X” klassieker en een “lancering van de carrière” van Tom Cruise. Een vierde film die uitkwam in 1983 was het middelbare schoolse voetbaldrama “All the Right Moves”. Cruises volgende film was de fantasiefilm “Legend” in 1985 geregisseerd door Ridley Scott.

Cruise werd vervolgens geselecteerd als eerste keuze door regisseurs Jerry Bruckheimer en Don Simps voor een geplande film over een Amerikaanse piloot van een gevechtsvliegtuig. In eerste instantie wees Cruise het project blijkbaar van de hand, maar hij hielp wel het script dat hij ontvangen had aan te passen, en de film tot stand te brengen. Nadat hij meegenomen werd op een vlucht met de Blue Angels, veranderde Cruise van mening, en tekende hij voor het project. Het project kreeg de naam “Top Gun” en ging van start in mei 1986, en werd de meest renderende film van het jaar, met een inkomst van 354 miljoen Amerikaanse dollar in wereldwijde cijfers. In 1986 verscheen hij ook in “The Color of Money” van Martin Scorsese aan de zijde van Paul Newman; het leverde Newman een Best Actor Academy Award (Beste Acteur) op. In 1988 trad hij op in de lichthartige film “Cocktail”, dat gemengde kritiek kreeg, en Cruise bekwam zijn eerste nominatie voor een Razzie award in 1989. Later in datzelfde jaar kwam “Rain Man” uit, geregisseerd door Barry Levinson, waarin ook Dustin Hoffman te zien was. De film werd geprezen door critici en werd genomineerd voor acht Academy Awards, waaronder Best Picture (Beste Film) en Best Actor (Beste Acteur).

Jaren ‘90
Cruise werd het daaropvolgende jaar met eenzelfde succes verwelkomd toen hij Academy Award-nominaties ontving voor “Born on the Fourth of July” van Oliver Stone, dat gebaseerd was op de succesvolle autobiografie van de paraplegische veteraan en antioorlogsactivist Ron Kovic. In 1990 trad Cruise op als de stoutmoedige racewagenbestuurder Cole Trickle in “Days of Thunder” van Tony Scott. Cruises volgende film was “Far and Away” van Ron Howard waarin hij opnieuw optrad aan de zijde van Nicole Kidman. Na Days of Thunder speelde hij in de militaire thriller “A Few Good Men” met Jack Nicholson en Demi Moore. Deze film werd erg goed ontvangen en leverde Cruise een Golden Globe op, en MTV-nominaties. Het daaropvolgende jaar vertolkte hij een rol in “The Firm” van Sydney Pollack aan de zijde van Gene Hackman en Ed Harris. Deze film was gebaseerd op de succesvolle roman van John Grisham, en won de Favorite Dramatic Motion Picture (Favoriete Dramatische Speelfilm) op de People’s Choice Awards.

In 1994 speelde Cruise aan de zijde van Brad Pitt, Antonio Banderas en Christian Slater in de film “Interview with the Vampire” van Neil Jordan, een gotische drama/horrorfilm die gebaseerd was op de succesvolle roman van Anne Rice. De film werd goed ontvangen, hoewel Rice uitgesproken kritiek gaf over de rol van Cruise in de cast van de film, aangezien haar voorkeur uitging naar River Phoenix. In 1996 trad Cruise op in (alsook regisseerde) “Mission: Impossible” van Brian de Palma. De film, een nieuwe versie van de televisiereeks uit de jaren 60, bracht 456 miljoen dollar wereldwijd op, waarmee het de derde meest renderende film was van dat jaar. Datzelfde jaar speelde hij de hoofdrol in de komedie/drama “Jerry Maguire”. De film leverde hem een Academy Award voor Best Actor (Beste Acteur) op, alsook een Academy Award voor winnend mede-ster Cuba Gooding Jr.; de film werd in totaal genomineerd voor vijf Academy Awards. De film maakte ook de cliché-uitspraak “Show Me the Money!” bekend (Toon me het Geld), dat deel werd van de volkscultuur. In 1999 speelde hij een rol in de erotische thriller “Eyes Wide Shut” waar twee jaar aan gewerkt werd, en wat de laatste film was van regisseur Stanley Kubrick. Het was ook de laatste film waarin hij optrad naast zijn toenmalige echtgenote Nicole Kidman. De film, die een stijl omvatte van een rechtlijnige beschrijving van seks en een obscure vertelwijze, leidde tot grote controversie. Cruise speelde ook de rol van een vrouwenhatende mannelijke goeroe in “Magnolia” (1999), die hem een Oscar-nominatie voor Best Supporting Actor (Beste Bijrol) opleverde. Hij was aanvankelijk voorzien om de rol te vertolken van Jericho Cane in de actiehorrorfilm “End of Days”, maar de rol werd uiteindelijk ingevuld door Arnold Schwarzenegger.

Vanaf 2000
In 2000 kwam Cruise terug als Ethan Hunt in de tweede uitgave van de “Mission Impossible” films, met de release van “Mission: Impossible II”. De film werd geregisseerd door de Hongkongse regisseur John Woo, kreeg de stempel van zijn Gun fu stijl, en werd zoals de voorgaande episodes een grote kaskraker, met een opbrengst van bijna 546 miljoen dollar wereldwijd, en zoals zijn voorganger werd het de derde meest rendabele film van het jaar. Het daaropvolgende jaar speelde Cruise in “Vanilla Sk”y, de remake van de film “Abre Los Ojos”uit 1997. In 2002 vertolkte hij de hoofdrol in de dystopische science fiction thriller “Minority Report” dat geregisseerd werd door Steven Spielberg, en gebaseerd was op een science fiction kortverhaal van Philip K. Dick; en het daaropvolgende jaar speelde hij in het historische drama “The Last Samurai” van Edward Zwick.

In de misdaadthriller “Collateral” (2004) van Michael Mann ging Cruise resoluut in tegen zijn typische “good guy” rol (het goede typetje), om de rol te vertolken van een sociopathische huurmoordenaar. In 2005 werkte Cruise opnieuw met Steven Spielberg in “War of the Worlds”, dat de vierde meest renderende film van het jaar werd met een inkomst wereldwijd van 591 miljoen dollar. De film verkreeg ook drie Razzie-nominaties waaronder één voor Cruise. In 2006 herhaalde hij zijn rol als Ethan Hunt in de derde uitgave van de “Mission Impossible” serie, “Mission: Impossible III”. Hoewel de film beter ontvangen werd door critici dan haar voorganger, werd het financieel toch een ontgoocheling, met bijna 150 miljoen dollar minder inkomsten wereldwijd. Hij speelde in de dramafilm “Lions for Lambs” van 2007, wat een totale flop werd; en hij had een bijrol in de komedie “Tropic Thunder” in 2008. Cruises laatste hoofdrol was in de historische thriller “Valkyrie”, die uitkwam op 25 december 2008 en op gemengde kritiek kon rekenen.

Carrière als regisseur
Cruise ging samenwerken met zijn voormalige talentagent Paula Wagner om samen Cruise/Wagner Productions op te starten in 1993, en het bedrijf heeft sindsdien heel wat van Cruises films medegeregisseerd, waarvan de eerste “Mission: Impossible” in 1996, dat tevens Cruises eerste project was als regisseur. Hij won een Nova-Award (die hij deelde met Paula Wagner) voor Most Promising Producer (meest veelbelovende regisseur) bij de PGA Golden Laurel Awards in 1997 voor zijn werk als regisseur van de film “Mission: Impossible”.

Zijn volgende project als regisseur was de film “Without Limits” uit 1998 over de bekende Amerikaanse loper Steve Prefontaine. Cruise ging weer aan het werk als regisseur in 2000, met het vervolg op “Mission Impossible”. Hij fungeerde dat jaar ook als uitvoerend regisseur voor de film “The Others” waarin Nicole Kidman de hoofdrol speelde, en werkte opnieuw als acteur/regisseur in “Vanilla Sky”. Vervolgens werkte hij aan (maar speelde niet in) “Narc”, “Hitting It Hard” en “Shattered Glass”. Zijn volgend project, waarin hij ook speelde, was “The Last Samurai”, en hij werd genomineerd voor de Motion Picture Producer of the Year Award (Regisseur van Speelfilms) tijdens de PGA Golden Laurel Awards in 2004. Vervolgens werkte hij aan “Suspect Zero”, “Elizabethtown” en “Ask the Dust”.

Cruise is gekend om zijn onderhandelingen van sommige van de meest winstgevende filmdeals in Hollywood, en in 2005 werd hij door economist Edward Jay Epstein uit Hollywood omschreven als “één van de machtigste – en rijkste – krachten in Hollywood”. Epstein stelt dat Cruise één van de weinige regisseurs is (de anderen zijn dan George Lucas, Steven Spielberg en Jerry Bruckheimer) die in staat zijn het succes van een filmconcessie ter waarde van een miljard dollar te garanderen. Epstein beweert ook dat de publieke obsessie met de sensationele controverse over Cruises leven zijn uitzonderlijke commerciële bekwaamheid in de industrie overschaduwt.

Cruise/Wagner Production, Cruises filmproductiebedrijf, zou een script aan het ontwikkelen zijn dat gebaseerd is op de New York Times bestseller van Erik Larson, “The Devil in the White City”, over een echte seriemoordenaar, H.H.Holmes, in Chicago’s World’s Columbian Exposition. Kathryn Bigelow is betrokken bij het project om het te produceren en te sturen. Ondertussen is Leonardo DiCaprio’s productiebedrijf, Appian Way, ook bezig met het tot stand brengen van een film over Holmes en de World’s Fair, waarin DiCaprio zal spelen.

Split met Paramount
Op 22 augustus 2006 kondigde Paramount Pictures aan dat het haar 14-jaar durende relatie met Cruise zou beëindigen. In de Wall Street Journal citeerde de voorzitter van Viacom (Paramounts moederbedrijf), Sumner Redstone, de economische schade aan Cruises waarde als acteur en regisseur ten gevolge van zijn controversiële publieke gedragingen en opvattingen. Cruise/Wagner Productions antwoordden dat Paramounts aankondiging een zet was om haar gezicht te redden nadat het productiebedrijf met succes een alternatieve financiering gezocht had bij private aandelenbedrijven. Industrieanalisten zoals Edward Jay Epstein becommentarieerden dat de echte reden van de split wellicht Paramounts ontevredenheid was over Cruise/Wagners uitzonderlijk grote aandeel in DVD-verkopen van de “Mission: Impossible” licentie. Radar echter beweerde dat de “persoonlijke handelswijze” waarover Redstone klaagde een naar verluidt door Cruise geïnspireerde poging was om Brad Grey, CEO van Paramount, te intimideren. Volgens Radar zou Grey op een avond toen hij naar zijn wagen liep na gespannen onderhandelingen met Cruise over Mission: Impossible 3 “omcirkeld geworden zijn door meer dan twaalf Scientologists, die druk op hem uitoefenden om minder streng te zijn met de acteur……Na een korte woordenwisseling lieten de bezoekers Grey in zijn auto stappen en wegrijden, maar de boodschap was duidelijk”. Grey hield naar verluidt voet bij stuk en overtuigde Cruise om een lager bedrag te aanvaarden dan de acteur aanvankelijk gevraagd had.

Beheer van United Artists
Volgens een verslag van Associated Press op 2 november 2006 kondigden Cruise en Paula Wagner aan dat ze verantwoordelijk zouden zijn voor de United Artists filmstudio. Cruise zal films voor United Artists regisseren en erin meespelen, terwijl Wagner dienst zal doen als hoofddirecteur van United Artists. De productie van “Valkyrie” begon in 2007, een thriller gebaseerd op een moordpoging op Adolf Hitler op 20 juli 1944. De film werd in maart 2007 gekocht door United Artists. Op 21 maart 2007 tekende Cruise om Claus von Stauffenberg te spelen, de hoofdfiguur. Dit project vormt de tweede productie die goedgekeurd werd sinds de overname van United Artists door Cruise en Wagner. Het eerste was de openingsfilm, “Lions for Lambs”, geregisseerd door Robert Redford en waarin Redford, Meryl Streep en Cruise meespeelden. “Lambs” kwam uit op 9 november 2007, en bracht weinig kasinkomsten op alsook mocht het rekenen op een kritische ontvangst. In augustus 2008 nam Wagner afstand van haar positie bij United Artists; ze behoudt haar inzet bij United Artists, die in combinatie met Cruises aandelen tot 30% van de studio omvatten.

Bekendheid
In 1990, 1991 en 1997 plaatste het tijdschrift People hem tussen de 50 mooiste mensen ter wereld. In 1995 rangschikte het tijdschrift Empire hem tussen de 100 meest sexy sterren in de filmgeschiedenis. Twee jaar later plaatste dit tijdschrift hem tussen de top 5 filmsterren aller tijden. In 2002 en 2003 werd hij door Premiere geplaatst tussen de top 20 van haar jaarlijkse Power 100 lijst.

In 2006 rangschikte Premiere Cruise als Hollywoods machtigste acteur, aangezien Cruise op nummer 13 verscheen in de Power List 2006 van het tijdschrift, waarmee hij de hoogst genoteerde acteur was.

Op 16 juni 2006 publiceerde het tijdschrift Forbes “The Celebrity 100” (Bekendheid 100), een lijst van de machtigste bekendheden, met Cruise aan de top. De lijst werd samengesteld op basis van een combinatie van inkomen (tussen juni 2005 en juni 2006), internetreferenties door Google, persvideo’s bijeengebracht door LexisNexis, televisie- en radiovermeldingen (door Factivia), en het aantal keren dat een bekendheid op de omslag van één van de 26 best verkopende tijdschriften stond.

Vanaf augustus 2006 werd in een bevraging door USA Today/Gallup waarin de helft van de ondervraagden zich aanmeldden, de “ongunstige” mening van de acteur aangehaald als een reden temeer voor Paramount, naast het “onaanvaardbare gedrag”, om haar productiecontract met Cruise niet te vernieuwen. Bovendien schreef Marketing Evaluations dat Cruises Q-score (wat een maatstaf is voor de populariteit van beroemdheden) teruggevallen was tot 40%. Het onthulde ook dat Cruise het soort bekendheid was dat men het minst graag als beste vriend zou willen. Cruise kwam onderaan met maar 3%, terwijl de grote winnaar Jack Black was. 10 oktober 2006 werd in Japan uitgeroepen tot Tom Cruise Day; De Japanse Memorial Day Association (vereniging voor Memorial Day) zei dat hij een speciale dag kreeg omdat hij vaker naar Japan gekomen was dan eender welke andere Hollywood-ster.

Relaties en persoonlijk leven
Cruise trouwde met Mimi Rogers op 9 mei 1987, ze scheidden uit de echt op 4 februari 1990. Er werd algemeen aangenomen dat Rogers degene is die Cruise in contact heeft gebracht met Scientology.

Cruise ontmoette Nicole Kidman op de set van hun film “Days of Thunder”. Het koppel trouwde op 24 december 1990 en scheidde uit de echt op 8 augustus 2001. Hij en Kidman adopteerden twee kinderen, Isabella Jean (geboren op 22 december 1992) en Connor Antony (geboren op 17 januari 1995). Ze gingen uit elkaar toen Kidman drie maanden zwanger was, net voor hun tiende huwelijksdag; later kreeg ze een miskraam.

Cruise werd vervolgens op liefdesvlak in verband gebracht met Penélope Cruz, de hoofdactrice in de film “Vanilla Sky”. Na een relatie van drie jaar, in maart 2004, kondigde Cruise aan dat zijn relatie tot een einde gekomen was in januari.

In april 2005 begon Cruise uit te gaan met actrice Katie Holmes. Na het begin van hun geruchtmakende relatie op 17 juni 2005, kondigde Cruise aan dat hij haar ten huwelijk gevraagd had op de top van de Eiffeltoren in Parijs. Ze aanvaardde zijn voorstel, en het koppel huwde in Bracciano, Italië, op 18 november 2006.

Op 18 april 2006 beviel Kate van een meisje, Suri, in Saint John’s Health Center (gezondheidscentrum) in Santa Monica, Californië. Cruise zei dat de naam afgeleid is van het Hebreeuwse woord voor “prinses” of het Perzische woord dat “rode roos” betekent. Ze is het eerste kind van Holmes en het derde van Cruise, die (zoals eerder vermeld) twee kinderen geadopteerd had met Nicole Kidman.

Controversie
Cruise is een uitgesproken voorstander van de Church of Scientology. Hij raakte betrokken bij Scientology in 1990 via zijn eerste vrouw, Mimi Rogers. Cruise had publiekelijk gezegd dat Scientology, in het bijzonder de L. Ron Hubbard Study Tech (studieschool), hem afhielp van zijn leesblindheid. Behalve het promoten van verscheidene programma’s die mensen in contact moeten brengen met Scientology, heeft Cruise campagne gevoerd voor Scientology om geheel erkend te worden als godsdienst in Europa. Hij lobbyde politici in Frankrijk en Duitsland, waar de wettelijke systemen Scientology beschouwen als respectievelijk een sekte en een handel. In 2005 onthulde de Parijse gemeenteraad dat Cruise gelobbyd had bij staatsbeamten Nicolas Sarkozy en Jean-Claude Gaudin, en beschreef hem als een woordvoerder en activist voor Scientology, en verbood elke andere omgang met hem. Cruise richtte mede Downtown Medical op, en verzamelde ook donaties, om reddingswerkers van de 9/11 New York ramp ontwenningstherapie aan te bieden die gebaseerd zou zijn op de werken van L. Ron Hubbard. Dit lokte kritiek van het medisch beroep uit, (45) alsook bij brandbestrijders. Voor deze en andere activiteiten reikte David Miscavige de “Scientology’s Freedom Medal of Valor” (Vrijheidsmedaille van Heldhaftigheid) uit aan Cruise in 2004.

Een controverse brak uit in 2005 nadat hij actrice Brooke Shields openlijk bekritiseerde voor het gebruik van het medicament Paxil (paroxetine), een antidepressivum, waaraan Shields haar herstel wijt van een postnatale depressie na de geboorte van haar eerste dochter in 2003. Cruise beweerde dat er niet zoiets kon bestaan als een chemisch onevenwicht, en dat psychiatrie een vorm was van pseudowetenschap. Dit leidde tot het verhitte argument met Matt Lauer op de Today Show op 24 juni 2005. Medische autoriteiten zeiden dat Cruises commentaar psychische aandoeningen verder stigmatiseerden en Shields zelf noemde het “een nadeel voor alle moeders”. In augustus 2006 verontschuldigde Cruise zich in persoon bij Shields voor zijn opmerkingen; Shields zei dat ze “onder de indruk was over hoe oprecht (de verontschuldiging) was (…). Ik had op geen enkel moment het gevoel dat ik mezelf moest verdedigen, noch dat hij trachtte mij te overtuigen van iets anders dan het feit dat hij er echt spijt van had. En ik aanvaardde de excuses.” Cruises woordvoerder bevestigde dat Cruise en Shields het goedgemaakt hadden maar zei dat Cruises opvattingen over antidepressiva niet veranderd waren. Shields was te gast op het huwelijk van Cruise en Holmes.

Cruise zei ook in een interview met Entertainment Weekly dat psychiatrie een “Nazi wetenschap is” en dat methadon oorspronkelijk Adolophine genoemd werd, naar Adolf Hitler, een welgekende mythe en stadslegende. In een interview met het tijdschrift Der Spiegel, zei Cruise dat “er in Scientology maar één succesvol revalidatieprogramma met geneesmiddelen bestaat in de wereld. Het heet Narconon… Het is statistisch bewezen dat er slechts een succesvol revalidatieprogramma met medicijnen bestaat ter wereld. Punt.” Terwijl Narconon beweert in 70% van de gevallen succesvol te zijn, werd de nauwgezetheid van dit cijfer wereldwijd betwist. Scientology is welgekend voor haar verzet tegen de algemene psychiatrie.

In januari 2008 kondigde de Daily Mail (VK) de verwachte biografie van Cruise aan, Tom Cruise: An Unauthorized Biography, (Een Clandestiene Biografie) door Andrew Morton. In het boek werd onder andere beweerd dat Cruise op alle vlakken, behalve in naam, de tweede machtigste persoon geworden zou zijn in de kerk. Dit werd bevestigd door het voormalige Scientology staflid Marc Headley. Cruises advocaat Bert Fields zei dat de clandestiene biografie “vol van oude en ziekelijke leugens” stond.

Op 15 januari 2008 lekte een video, geproduceerd door de Church of Scientology en dat een interview met Cruise bevatte, uit op het internet en werd op de site gezet van YouTube. In deze video, waarin achtergrondmuziek van de Mission Impossible films speelt, discuteert Cruise over wat het voor hem betekent Scientologist te zijn. Volgens de Times, kan men Cruise in de video zien terwijl hij “de deugden van Scientology ophemelt”. De Daily Telegraph karakteriseert Cruise als “overdreven geestdriftig” tijdens het interview, “dwepend over zijn liefde voor de Scientology kerk”.

De Church of Scientology beweerde dat het videomateriaal dat uitgelekt was naar YouTube en andere websites “geplagieerd en gewijzigd” was, en overgenomen werd uit een 3-uren durende video gemaakt door leden van Scientology. YouTube verwijderde de Cruise video van haar website na een dreiging met een rechtszaak. Sinds 4 februari 2008 toonde de website Gawker.com nog steeds een kopie van de video, en andere sites boden de volledige video aan. Advocaten van de Church of Scientology stuurden een brief naar Gawker.com waarin ze eisten dat ze de video verwijderden, maar Nick Denton van Gawker.com zei: “het heeft voldoende nieuwswaarde en we zullen het niet van de site afhalen.”

Cruise heeft verschillende malen uiting gegeven aan zijn gevoelens voor Holmes via de media, en het meest opmerkelijk was het zogenaamde couch incident (sofa incident) dat plaatsvond tijdens de bekende Oprah Winfrey Show op 23 mei 2005. Cruise “sprong in het rond op het podium, sprong op de sofa, viel op één knie, en betuigde herhaaldelijk zijn liefde voor zijn nieuwe vriendin.” De zin “jumping the couch” (de sofa bespringen), gevormd naar “jumping the shark” (de haai bespringen), wordt gebruikt om iemand te beschrijven “die in het diepe verdwijnt” in het algemeen, op een manier die extreem genoeg is om zijn of haar reputatie te bedoezelen. Het genoot een korte bekendheid, en werd gekozen door de redacteurs van de Historical Dictionary of American Slang (Historisch Woordenboek van Amerikaanse Slang) als de slang term van het jaar in 2005, en door de niet winstgevende groep Global Language Monitor (Monitor van de Algemene Taal) als één van de grootste zinnen van het jaar.

Het “sofa incident” werd verkozen tot #1 van de “Most Surprising Telivision Moments” in 2005 (Meest Verrassende Televisiemomenten) op de aftelling van E!, en was het onderwerp van heel wat parodieën, waaronder het epiloog van de film Scary Movie 4. In begin mei 2008 verscheen Cruise opnieuw in de Oprah Winfrey Show om zijn 25 jaar in de filmwereld te vieren. Het hoogtepunt was een 2-uur durende special; het eerste uur spendeerde Oprah de dag met Cruise in zijn huis in Telluride, Colorado op 2 mei. Het tweede deel speelde zich af op 5 mei toen Cruise een verschijning in de studio maakte, en op het einde iedere persoon in het publiek een DVD-box kreeg met alle films waar Cruise ooit in gespeeld had.

Rechtszaken met betrekking tot geruchten over homoseksualiteit

• De krant Daily Express – tijdens zijn huwelijk met Nicole Kidman kreeg het koppel af te rekenen met gespeculeer over hun seksleven en geruchten dat Cruise homoseksueel zou zijn. In 1998 dagvaardde hij een Brits roddelblad dat beweerde dat hun huwelijk een schijnvertoning was om zijn homoseksualiteit te verdoezelen.
• David Ehrenstein – Cruises advocaten dreigen ermee Ehrenstein te vervolgen voor zijn boek genaamd “Open Secret: Gay Hollywood 1928–1998” (Open Geheim: Homo Hollywood 1928-1998), dat Cruises aantrekking tot zowel mannen als vrouwen bespreekt.
• Chad Slater – In mei 2001 ging hij een rechtszaak aan tegen de homoseksuele pornoster Chad Slater (aka Kyle Bradford). Slater had naar verluidt verteld aan het tijdschrift over beroemdheden Actustar dat hij een affaire had met Cruise. Zowel Slater als Cruise ontkenden dat ze een affaire zouden gehad hebben, en in augustus 2001 werd Slater opgedragen 10 miljoen Amerikaanse dollar schadevergoeding te betalen aan Cruise nadat Slater gezegd hat dat hij niet in staat was zich in de rechtszaak te verdedigen en daarom in gebreke zou blijven.
• Michael Davis – Hij vervolgde ook Michael Davis, uitgever van het tijdschrift Bold Magazine, die beweerde maar niet bevestigde dat hij een video in het bezit had met het bewijs dat Cruise homoseksueel zou zijn. Ze lieten de zaak rusten in ruil voor een openbare verklaring door Davis dat de video niet over Cruise ging en dat Cruise heteroseksueel was.

Andere rechtszaken

• De krant Buffalo Beast – Na de publicatie door Beast van de “50 Most Loathsome People” in 2004 (50 Meest Weerzinwekkende Mensen) (waarin Cruise opgenomen was), dreigde Cruises advocaat Bertram Fields ermee de kleine onafhankelijke publicatie te vervolgen. Beast, die daarmee de mogelijkheid zag om nationaal door te breken (in het bijzonder nadat het bekendheid verworven had dankzij het amusementsprogramma Celebrity Justice en later ook in de algemene kranten), moedigde de rechtszaak op actieve wijze aan, en daagde Field uit. Er werd nooit een rechtszaak ingediend,en Cruise werd nog opvallender opgenomen in de lijst van 2005.
• TomCruise.com – In 2006 verzocht computerkraker Jef Burgar om controle te verkrijgen over de domeinnaam TomCruise.com. Toen deze in het bezit was van Burgar, verwees het domein door naar informatie over Cruise op Celebrity1000.com. De beslissing om TomCruise.com over te dragen aan Cruise werd bekendgemaakt door WIPO op 5 juli 2006. De beslissing werd bekritiseerd door het Register dat beweerde dat het WIPO conflictresolutiesysteem barsten vertoont en dat “als je in elk mogelijk geval de namen van de panelleden zou verkrijgen, je met bijna volstrekte zekerheid kon voorspellen wat het resultaat was.”

Publiciteitsagent
Cruises meer open houding jegens Scientology wordt toegewijd aan het vertrek na 14 jaar van zijn publiciteitsagente, Pat Kingsley, in maart 2004. Hij verving haar door zijn zus, medeaanhanger van Scientology Lee Anne DeVette, die in deze rol dienst deed tot in november 2005. Vervolgens verlaagde hij zijn zus in rang en verving har door de ervaren publiciteitsagent Paul Bloch, van het publiciteitsbedrijf Rogers and Cowan. DeVette legde uit dat het haar beslissing was om eerder aan liefdadigheidsprojecten te werken dan met publiciteit bezig te zijn. Zo’n herstructurering wordt gezien als een zet om de ruchtbaarheid van zijn meningen over Scientology in te perken, alsook als een harde verkoopstechniek van zijn relatie met Katie Holmes die een averechtse uitwerking had op het publiek.