The Fall of Valor
Als ooit iemand het plan opvat om de geschiedenis van homoliteratuur op te schrijven dan zal hij of zij zeker een ereplaats moeten toewijzen aan “The Fall of Valor” van Charles Jackson. Deze roman werd voor het eerst gepubliceerd in 1946 en speelt zich af in 1943, op het hoogtepunt van de Tweede Wereldoorlog. Wie “The Fall of Valor” op vandaag leest, maakt een bijna ondraaglijke bitterzoete, nostalgische reis.
De held van Charles Jackson is een professor Engels, John Grandin, die op zijn 44ste zwalpt tussen twee grote impasses: zijn huwelijk en zijn gevoels. Het probleem is natuurlijk zijn eigen latente homoseksualiteit en het verhaal volgt eerst pijnlijk langzaam en later misselijkmakend snel het proces dat John meemaakt in de herkenning van zijn eigen geaardheid, wat hij er mee doet en wat hij met anderen doet. Op vakantie met zijn vrouw in Nantucket, ontmoeten ze de ontzettend knappe marinier Cliff, een echte oorlogsheld. Cliff doet er alles aan om anderen te plezieren, is naïef en… wil maar al te graag de rug van John insmeren met zonnecrème.
Heden lijkt het voor ons ongelooflijk dat zo’n gevoelige man als John pas op zijn 44ste beseft dat hij zich ontzettend aangetrokken voelt tot andere mannen, maar hetgeen Charles Jackson schrijft, komt geloofwaardig over. Zo beschrijft hij de mannenverheerlijking van de jaren 1940 uiterst precies: John Grandin wordt opgewonden van de foto’s van soldaten in ontbloot bovenlichaam in “Life”-magzine.
Het verschil met vandaag is dat er in het boek weinig sprake is van fysiek contact, maar dat gebeurt wel in het hoofd van John Grandin. Het psychologisch inzicht dat Charles Jackson biedt, is messcherp maar altijd subtiel. In het begin fladdert John Grandin een beetje rond, weet hij niet goed waarmee hij bezig is (zoals we allemaal wel ervaren), maar dan gaat het snel: hij wil de dag plukken, de man, de held van het moment.
Natuurlijk mislukt hij, want mislukken paste in de smaak van de jaren 1940. Het was een losbandig tijdperk, een tijd van versneld seksueel bewustzijn maar toch was de kans van liefde tussen twee mannen zeer klein. Ongetwijfeld hadden vele mannen toen homoseksuele gevoelens, maar de kans om die te uiten was té klein en bovendien nog steeds taboe. Jaren later verscheen “City and the Pillar” van Gore Vidal.
Charles Jackson was de meest eerlijke homoseksuele schrijver van zijn tijdperk. Binnen de strenge grenzen die hem werden opgelegd, maakt hij enkele sterke uitspraken, die heden nog steeds gelden, maar die in de jaren 1940 revolutionair waren:
- Niemand kiest er bewust voor om homoseksueel te zijn.
- Homoseksualiteit is niet hetzelfde als genotszucht.
- Er zijn verschillende graden van homoseksualiteit en heteroseksualiteit.
The Fall of Valor door Charles Jackson
